Netcongestie is de laatste jaren een bekend begrip geworden, maar er zit een onderscheid in dat vrijwel niemand maakt: afname en teruglevering zijn twee verschillende dingen, met twee verschillende statussen.
Afname is stroom uit het net halen. Teruglevering — in vaktermen invoeding — is stroom terugleveren, bijvoorbeeld uit zonnepanelen. Een gebied kan voor het ene ruimte hebben en voor het andere niet.
Dat betekent praktisch: een pand waar u prima een productielijn kunt draaien, kan een gebied zijn waar u uw zonnepanelen niet kwijt kunt. Overweegt u opwek, dan is de invoedingsstatus de status die telt — niet die van de afname, die meestal in het nieuws komt.
Waar u het ziet. Netbeheer Nederland publiceert een landelijke capaciteitskaart met beide statussen per gebied. Die is openbaar. Wat er niet bij staat, is wat de status betekent voor uw specifieke plan, en hoe oud de gegevens zijn — de kaart wordt periodiek bijgewerkt en een status van maanden geleden kan achterhaald zijn.
De schaal van het probleem. Landelijk stonden in 2025 ruim vijftienduizend transportverzoeken voor afname in de wachtrij, en ruim achtduizend voor teruglevering. Ongeveer vijf procent van de verzoeken kon worden gehonoreerd. Wachttijden lopen in congestiegebieden op tot jaren.
Dat betekent niet dat u niets kunt in zo’n gebied. Uw huidige aansluiting blijft gewoon werken. Het betekent wel dat u een plan dat leunt op méér vermogen niet kunt inplannen zonder eerst een transportverzoek in te dienen en te weten waar u in de rij staat.
Wat u ermee doet. Kijk vóór aankoop welke status er geldt, voor beide richtingen, en met welke peildatum. Een groene status is geen toezegging: capaciteit wordt toegekend op volgorde van binnenkomst en een gebied kan tussen twee actualisaties omslaan.